Hoe en waarom werkt EMDR?

door | 4 feb 2021 | Berichten, Podcasts, Schrijven

In de vorige blogs heb ik stil gestaan bij wat trauma is en hoe opgelopen vroegkinderlijke trauma’s opgeslagen worden in je brein en lichaam.
De komende keren wil ik aansluitend op het thema trauma aandacht geven aan EMDR en Brainspotting die beide zeer effectief kunnen zijn bij het goed verwerken van trauma’s. Het resultaat van deze methodes is echt veel belovend en het helpt je ook om weer meer levenslustig in het leven te kunnen staan.

In deze blog sta ik stil bij EMDR.
Wat is het? Wat doet het? Waarom werkt het? Wat is het niet?

De afkorting EMDR staat voor: Eye Movement Desensitization and reprocessing. Als je dit letterlijk vertaald betekent het zoveel als: Het door oogbeweging opnieuw beleven van een voor jou ingrijpende gebeurtenis, deze verwerken, en aansluitend ruimte geven aan ontlading van de emotionele reacties’.
EMDR is een wetenschappelijk onderbouwde traumabehandeling die heel effectief kan zijn en niet jarenlang hoeft te duren. Mijn ervaring met EMDR is dat mensen die lijden onder stress en angstklachten of PTSS heel snel geholpen kunnen zijn door middel van EMDR. Nu heb ik ook hele goede ervaringen met Brainspotting waar ik persoonlijk nog meer enthousiast over ben, maar daar zal ik de volgende keer bij stil staan. Het gaat nu over EMDR.

Zoals ik in de vorige blog over trauma al aangaf valt een gebeurtenis die voor jou als herinnering een blijvend negatief effect heeft op jouw leven valt onder een trauma.
Typische kenmerken zijn bijvoorbeeld heftige emoties, hele levendige beelden die er kunnen zijn maar ook de lichamelijke reacties daarop.
Die herinnering wordt in het nu elke keer weer geactiveerd op momenten of in situaties die lijken op dat wat toen voor jou zo overweldigend, emotioneel belastend en dus traumatisch was.
Zo kan bijvoorbeeld een geluid, denk aan het voorbeeld van mijzelf van het geluid van de motorscooter in Parijs, of een geur of een beeld wat je ziet, de gevoelens van die gebeurtenis weer heel levendig terug brengen inclusief de lichamelijke reactie van toen.

Sommige christenen denken dat EMDR een soort hypnose is waarmee je ruimte zou geven aan demonische krachten of machten. Dat is echt niet waar.

Sommige christenen denken dat EMDR een soort hypnose is waarmee je ruimte zou geven aan demonische krachten of machten. Dat is echt niet waar. Of er wordt gezegd dat het iets occults is, dat is het niet. Tijdens een EMDR sessie ben je er gewoon bij, in het hier en nu, je gaat niet in je onderbewust, je bent gewoon met aandacht erbij in het hier hier en nu.
EMDR (en ook Brainspotting) maakt juist gebruik van jouw zelfhelend vermogen die God je gegeven heeft.
Als therapeut vind ik het dan ook pijnlijk als ik mannen en vrouwen tegenover mij heb zitten die door mede christenen aan het twijfelen zijn gebracht over EMDR of Brainspotting, terwijl ze heel vaak zich niet eens inhoudelijk in de werking van EMDR hebben verdiept, maar kwetsbaren mensen wel hiermee aan het twijfelen brengen en proberen te weerhouden van EMDR of Brainspotting. Daarom hoop ik ook dat deze podcast en de volgende bijdraagt om dit voor eens en altijd uit de lucht te halen.

Ik geloof als christen dat God niets liever wil dat pijnlijke herinneringen en gevoelens in jouw leven geheeld worden. Hij heeft jou niet op de wereld gezet om te blijven worstelen met trauma’s en een emotioneel belast zijn. En ik geloof dat EMDR en Brainspotting ook op die manier gebruikt kan worden door God in jouw leven.

Wat is EMDR?

Nou, wat is dan eigenlijk EMDR.
Als cliënt sta je dus eerst in therapie stil bij waar je last van hebt. Bepaalde herinneringen, flashbacks, geluiden, lichamelijke klachten waarvan je niet wil dat ze er zijn maar ze komen ongevraagd elke keer weer tevoorschijn. Het kan ook een hinderlijke en beladen innerlijke overtuiging zijn die bijvoorbeeld heel negatief is met betrekking tot je zelfbeeld.
Denk dan bijvoorbeeld aan gedachten als: Ik kan het nooit goed doen. Ik ben het niet waard, enzovoort.

EMDR wordt juist toegepast om nare herinneringen te ontkrachten en het overactieve en overbelaste zenuwstelsel te ontladen en tot rust te brengen.

Het kan ook maken dat je bepaalde situaties uit de weg gaat om maar niet met die nare gevoelens of gedachten geconfronteerd te worden. Alles om maar niet de stress in je lijf te voelen.
EMDR wordt dus juist ook toegepast om de herinneringen als het ware te ontkrachten om dat overactieve zenuwstelsel te ontladen.

Met EMDR lopen we samen een protocol door

Tijdens een EMDR sessie werken we met een protocol waar we stap voor stap doorheen wandelen. Daarin wordt eerst gekeken welke situatie je uit wil werken en welke overtuiging daaraan vast zit, wat dan een negatieve overtuiging is.
Bijvoorbeeld: Ik ben het niet waard, ik doe er niet toe, enzovoort.
Vervolgens ga je met de therapeut focussen op het meest heftige stukje van de herinnering en wat dit als emotie oproept en hoe je lichaam erop reageert.
Je neemt dan ongeveer een halve minuut om te focussen op dat beeld, die gedachte, dat gevoel daarover in je lichaam terwijl je met je ogen de beweging van de vinger van de therapeut of een lichtbalk volgt. Dus je ogen gaan dan van links naar rechts en weer terug.
Als je die oogbeweging maakt is het eigenlijk best moeilijk om allebei te gelijk te doen, en de oogbeweging en stil staan bij het specifieke moment. Eigenlijk kan dat niet.
Na een halve minuut is er dan elke keer weer de herhalende vraag of er een beeld, een gevoel of een gedachte is. Daar word je dan bewust van gemaakt. Daar hoeven we verder niet over te praten wat vaak ook juist prettig is.
Dat wat je opmerkt is dat weer het volgende waar je een halve minuut bij stil staat terwijl de oogbeweging weer begint. Zo gaat dat herhaaldelijk door. Net zolang tot er niet zoveel meer verandert of gebeurt.

Tussendoor en uiteindelijk wordt er ook gecontroleerd hoeveel lading of spanning het vervolgens nog geeft als je weer teruggaat naar het specifieke moment of het stukje herinnering. IN de loop van zo’n EMDR sessie zal je zien dat de lading, de spanning, eraf gaat.
Waar het eerder als heel veel spanning voelde, ga je uiteindelijk na verschillende checks tussendoor, merken dat er veel minder of nog nauwelijks spanning over is op te merken.
Daarna wordt er in plaats van de oude negatieve oude overtuiging van bijvoorbeeld  ‘Ik ben niks waard’ een nieuwe overtuiging gekoppeld aan de situatie zoals bijv. ‘Ik mag er zijn’.
Dus de nare herinnering wordt aan een nieuwe constructieve overtuiging gekoppeld.

Wat EMDR zo effectief maakt

Nou wat maakt nu precies dat EMDR werkt, wat ook wetenschappelijk is bewezen?
Het is niet alleen maar dat de lading van een nare herinnering eraf gaat omdat je het naar boven haalt, erover praat en erbij stil staat.
Het werkt vooral doordat je het werkgeheugen gaat belasten.
Als je aan een herinnering terugdenkt is het voor verandering vatbaar. Als je er iets aan toevoegt vanuit het nu aan nieuwe informatie wordt dat in die herinnering opgenomen.
Dus met EMDR ben je met de herinnering bezig in alles wat het oproept maar ook met de oogbeweging, dat is dubbelop werken. Dat maakt verandering en verbetering van de klacht mogelijk.
Bij EMDR kan er ook bilaterale muziek opgezet worden, die afwisselend rechts en links wordt afgespeeld. EMDR kan ook met tikjes bijvoorbeeld aan de zijkanten van beide knieën toegepast worden.
EMDR werkt dus door overbelasting van het werkgeheugen.  Het wordt door verwerking dus opnieuw als minder heftig of spannend opgeslagen in je brein.
Dus emoties, spanning en alle heftigheid rondom een herinnering wordt minder of verdwijnt zelfs.
Dat is een notendop hoe EMDR in je brein zijn werk doet en waarom het zo helpend is.

Tips en tools voor jou

Als je twijfelt of jij emotioneel belast bent of met trauma rondloopt, dus of het wel trauma is, ga dan eens bij jezelf na of het herhaaldelijk terugkomt.
Het gevoel, de gedachte, de lichamelijke spanning, de angst, de specifieke herinnering.  Dat kan terugkomen doordat in het hier en nu iets gebeurt of je iets moet doen wat ineens een naar gevoel geeft van spanning, angst, flashbacks.
Bijvoorbeeld: Je bent vroeger als kind op de lagere school door de meester of juf op een hele vervelende manier midden in de klas met leerlingen te kijk gezet, dan kan dat zoveel invloed hebben gehad dat je bijvoorbeeld in een groep niet het woord neemt omdat je bang bent geworden iets verkeerd te zeggen, of iets doms.
Of je hebt een hele nare ervaring bij de tandarts of in het ziekenhuis meegemaakt waarin fouten zijn gemaakt of er niet goed met je is omgegaan, dan kan dat maken dat bij een volgend bezoek je er al vanuit gaat dat hetzelfde weer gaat gebeuren en het heel naar zal zijn.
Of er zijn in je opvoeding nare en negatieve opmerkingen gemaakt over seksualiteit waardoor je in je relatie met betrekking tot seksualiteit steeds herinnerd wordt aan die woorden en overtuigingen die je hinderen om te kunnen genieten van seksualiteit.

Een tweede tip is en blijft, herhaaldelijk:
Zorg voor jezelf. Kalmeer jezelf, ontspan, met warmte, met rust, met goede gedachten vol van waarheid en liefde. Alles om een overactief zenuwstelsel weer wat tot rust te brengen. Eigenlijk het duidelijk te maken dat er niet altijd gevaar of dreiging is maar dat er ook rust en ontspanning kan zijn.
Hiervoor kun je ook ontspanningsoefeningen en focusoefeningen uit mijn boek Groeikracht gebruiken, je kunt het bestellen via mijn website http://www.mirjamkarssen.nl

Als je nog vragen hebt over dit onderwerp stel ze gerust via de mail aan mij.
De volgende keer ga ik een en ander uitleggen over Brainspotting. Wat eigenlijk is voortgekomen uit EMDR en waar ik persoonlijk veel goede ervaringen in heb opgedaan en ook erg enthousiast over ben. Ik wens je alle goeds en…. dat je voeten mogen gaan waar je hart wil zijn.

Wil je deze blog als podcast beluisteren dan kan dat via deze link https://soundcloud.com/user-79354976/hoe-en-waarom-werkt-emdr

Archief

Categorieën